Betlejem.html

dolar amerykański(USD): 2,8673



Ten artykuł dotyczy miasta w Palestynie. Zobacz też: inne miejscowości o tej nazwie.

Współrzędne: 31°42'11″N 35°11'44″E / 31.70306, 35.19556

Betlejem
Państwo	Palestyna /  Izrael
Burmistrz	Wiktor Batarse
Powierzchnia	30 km²
Położenie	31° 42' 11 '' N 35° 11' 44'' E
Wysokość	777 m n.p.m.
Ludność (2006) • liczba ludności	29 927
Miasta partnerskie	Asyż (Włochy) Ateny (Grecja) Burlington (USA) Częstochowa (Polska) Glasgow (Wielka Brytania) Kolonia (Niemcy) Pawia (Włochy) Sarpsborg (Norwegia) Rabat (Maroko) Werona (Włochy)
Położenie na mapie Palestyny Betlejem
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Strona internetowa miasta

Bazylika Narodzenia Pańskiego w miejscu gwiazdy miał znajdować się żłóbek

Betlejem nocą

Betlejem (heb. בית לחם Bêṯ Leḥem; dosłownie "dom chleba"; nowohebrajskie Bejt Lechem; arab. بيت لحم Bajt Lahm; dosłownie "dom mięsa") - miasto w środkowej części Palestyny.

Położone w Judei, na obszarze Zachodniego Brzegu Jordanu, 8 km na południe od Jerozolimy, na wysokości 765-777 m n.p.m. Aglomeracja Betlejem obejmuje jeszcze miasta Beit Jala i Beit Sahour.

edytuj Ludność

Ludność ok. 30 tys., w większości Palestyńczycy chrześcijańskiego i muzułmańskiego wyznania - chrześcijanie stanowią 1/3 ludności, jednak wielu z nich wyemigrowało w latach 2000-2003. W latach 1967-1995 miasto znajdowało się pod okupacją Izraela, od 1996 roku, na mocy układu z Oslo, jest częścią Autonomii Palestyńskiej.

edytuj Powiązania z Biblią

Według Ewangelii wg św Mateusza i Łukasza miejsce narodzenia Jezusa Chrystusa i Dawida to Betlejem.

Pierwotnie Betlejem nazywano Efrata o czym donosi Księga Rodzaju, z Betlejem pochodzili Elimelek, jego żona, Noemi, oraz ich synowie. Jego mieszkańcem był również Boaz (Księga Rut). Po narodzinach Jezusa na rozkaz króla Heroda zamordowani zostali wszyscy chłopcy w Betlejem i okolicy, mający dwa lata lub mniej.

edytuj Historia

Betlejem jest ośrodkiem kultu religijnego chrześcijan i miejscem pielgrzymek. Już II w. wspomniał już o tym Justyn Męczennik. W latach 132-135 Grotę Narodzenia odbudowano rzymską świątynią Adonisa. Bazylika Narodzenia Pańskiego zbudowana w 326 roku przez Konstantyna Wielkiego dzięki fundacji św. Heleny, w 529 zostało zniszczone przez Samarytan, w 550 roku przebudowany przez Justyniana I Wielkiego, w 614 roku do Betlejem weszli Persowie, a od 637 kalif Omar, który obok kościoła wybudował meczet. W 1099 roku Betlejem zajęli krzyżowcy, z bazyliki usunięto greckich duchownych, miasto otoczono murem, a w XII wieku bazylika została rozbudowana przez krzyżowców), pod którym znajduje się Grota Narodzenia. W latach 1187-1229 miasto ponownie znalazło się w rękach muzułmanów, w 1250 zburzono mury miejskie, Grota Narodzenia przeszła pod wspólną kontrole prawosławnych, katolików i Ormian, a obecnie pod kontrole prawosławnej cerkwi greckiej i katolików.

W 1948 Betlejem włączono do Jordanii, w 1967 miasto zajął Izrael, w 1973 założono uniwersytet.

19 września 1989 palestyńscy terroryści ostrzelali z broni maszynowej autobus z niemieckimi turystami, raniąc 3 osoby, dwa dni później obrzucili kamieniami kolejny autobus z niemieckimi turystami raniąc 2 osoby. 9 grudnia 1990 palestyńscy terroryści wrzucili bombę do miejscowego posterunku wojskowego, zginał 1 izraelski żołnierz, a 20 osób zostało rannych.

W 1995 miasto przekazano Palestyńczykom. W 2002 roku kościół był okupowany przez grupę ok. 40 bojowników palestyńskich, którzy schronili się tam w czasie akcji policyjnej wojsk izraelskich - po 5-tygodniowym oblężeniu zawarto porozumienie, na mocy którego część bojowników została odesłana do Gazy, a kilkunastu deportowano do krajów europejskich. Po uwolnieniu kościoła znaleziono w nim kilkadziesiąt założonych ładunków wybuchowych. Miasto znajduje się od tej pory pod zaostrzoną kontrolą - blokada dróg i okresowe wprowadzanie godziny policyjnej. Od 2006 miasto zostało całkowicie otoczone 8 metrowym, betonowym murem, ten 8 km odcinek muru odgradza je od terenów izraelskich.

edytuj Zabytki

• Bazylika Narodzenia Pańskiego
• Kościół św. Katarzyny Aleksandryjskiej,
• Kościół Groty Mlecznej
• liczne klasztory i kościoły
• Studnia Dawida

edytuj Dzielnice mieszkaniowe

Dzielnice mieszkaniowe (Harat) w Betlejem są żywą historią miasta. Tworzą niezwykłą mozaikę otaczającą główny plac Żłóbka. Ich nazwy pochodzą zwykle od miejsc, z których przybyli osadnicy (np. Harat Nadżar to miejsce, gdzie osiedlili się przybywający z krainy Nadżar wcześni chrześcijanie, przedstawiciele chrześcijaństwa monofizyckiego), bywa też, że nazwy są związane z jakąś legendą (np. Harat Tardżuma, czyli Dzielnica Tłumaczy, której założyciel, Włoch ożenił się chrześcijanką arabskiego pochodzenia i pracował jako tłumacz dla księży oraz pielgrzymów) lub np. z funkcją (Harat al-‘Ajn, czyli źródło – miejsce skąd miasto czerpało wodę). Głównym traktem jest biegnąca od placu Żłóbka ulica Żłóbka z licznymi sklepami, pracowniami jubilerskimi, barami i kafejkami. W otoczeniu miasta znajdują się winnice, gaje oliwne i migdałowce.

edytuj Gospodarka

Gospodarka Betlejem obejmuje rzemiosło, handel i drobny przemysł, m.in. pamiątkarstwo; przemysł rolno-spożywczy - uprawę winnic, fig i oliwek. Duże znaczenie gospodarcze ma turystyka, zwłaszcza pielgrzymkowa.

edytuj Bibliografia

edytuj Linki zewnętrzne

• O chrześcijańskim Betlejem na stronie Kustodii Ziemi Świętej